Category: Art

เชื่อว่าหลายคนคงรู้สึกสงสัยไม่น้อยทำไมเวลาตนเองชมผลงานศิลปะ ไม่ว่าจะเป็นเพียงแค่ 1 ภาพหรือชมงานศิลปะไม่ต่ำกว่าหลักร้อยชิ้นในหอศิลป์แล้วถึงรู้สึกสบายใจหรือความเครียดลดลงได้ เดี๋ยวเราจะพาไปทำความเข้าใจว่าเกิดอะไรขึ้น ทำไมงานศิลปะถึงมีอิทธิพลต่อตัวเรา ทำไมการชมศิลปะถึงช่วยทำให้เรามีความสุขมากขึ้น  สาเหตุที่ทำให้การชมงานศิลปะนั้นทำให้เรามีความสุขมากขึ้นมีอยู่ด้วยกันหลายประการ ได้แก่  1. องค์ประกอบภายในผลงานมีส่วนสัมพันธ์กับความรู้สึกของเราโดยตรง  อาจเป็นเรื่องราว สี หรือองค์ประกอบทางทัศนศิลป์อื่น ๆ ล้วนกระตุ้นให้เราเกิดความรู้สึกคล้อยตามได้อย่างง่ายดาย อาจกระตุ้นอารมณ์หรือความรู้สึกที่สอดคล้องกับผลงานศิลปะหรือกระตุ้นอารมณ์ที่เรามีอยู่แล้ว ณ ขณะนั้นให้ชัดเจนยิ่งขึ้น ทำให้เราเริ่มเข้าใจ เริ่มอยู่กับตนเอง และความเครียดก็จะค่อย ๆ ลดลงตามมานั่นเอง  2. ศิลปะไม่มีคำว่าตายตัว ไม่มีความกดดัน  การได้มองได้เห็นหรือได้เสพอะไรที่ตรงกันข้ามกับความรู้สึก ทำให้เราเริ่มตระหนักรู้ว่าอารมณ์และความรู้สึกของเรากำลังเป็นแบบไหน ก่อนจะเริ่มคล้อยตามเรื่องราวหรือเนื้อหา ความเครียดหรืออารมณ์ขุ่นมัวก็จะเริ่มผ่อนคลายลง  3. ศิลปะมีส่วนในการสร้างความบันเทิง  ทั้งมีผลต่อจิตใจ ความรู้สึกนึกคิด และอารมณ์ จึงไม่ต้องแปลกใจว่าทำไมงานศิลปะถึงทำให้คุณสามารถรู้สึกดีขึ้นได้  เผยงานวิจัยสนับสนุน  แน่นอนว่าการชมงานศิลปะช่วยให้ผ่อนคลายและความเครียดลดลงได้ แต่หลายคนอาจไม่รู้ว่าจริง ๆ แล้วมีงานวิจัยรองรับด้วยนะ อยู่ด้วยกันหลายชิ้นเลยด้วย ได้แก่ นอกจากนั้น อีกหนึ่งหลักฐานสำคัญว่าศิลปะนั้นมีส่วนช่วยในการลดความเครียดหรือมีอิทธิพลต่ออารมณ์และความคิดของเรา จริง คือ การนำงานศิลปะมาใช้เป็นหนึ่งในแนวทางการรักษาหรือเรียกว่าศิลปะบำบัด โดยมุ่งเน้นให้ผู้เข้ารับการบำบัดสามารถแสดงอารมณ์ความรู้สึกออกมาผ่านผลงานอย่างตรงไปตรงมา เพื่อทำความเข้าใจปัญหาแท้จริงอีกด้วย

สังคมไทยเป็นสังคมแห่งความอ่อนน้อมถ่อมตน เมื่อวัยเยาว์เราจะได้รับคำสั่งสอนให้เชื่อฟังผู้ใหญ่ ห้ามเถียงแม้ว่าเราจะเป็นฝ่ายถูกก็ตาม การอบรมสั่งสอนดังกล่าวทำให้เด็กหลายคนไม่มีความมั่นใจในตนเอง ไม่กล้าที่จะแสงดออก ซึ่งจะส่งผลให้วัยผู้ใหญ่ที่จะทำให้ไม่กล้าตัดสินใจและไม่สามารถที่จะเผชิญหน้ากับปัญหาของชีวิต ดังนั้นเมื่อต้องเผชิญหน้ากับปัญหาที่หนักหนาทำให้ตัดสินใจผิดพลาด แก้ปัญหาด้วยการหลีกหนี้ ซึ่งหากหนักเข้าจะกลายเป็นโรคซึมเศร้าและฆ่าตัวตายในที่สุด ดังนั้นเราจึงต้องสร้างความมั่นใจให้ตั้งแต่เด็กเพื่อให้โตเป็นผู้ใหญ่ที่มีคุณภาพในอนาคต โดยการสร้างความมั่นใจสามารถทำให้ด้วยการอาศัยศิลปะ             การสร้างความมั่นใจให้กับเด็กมีได้หลายวิธี แต่วิธีง่าย ๆ ที่จะช่วยให้เด็กมีความมั่นใจนั้นก็คือการให้เด็กทำงานศิลปะ เพราะงานศิลปะไม่มีคำว่าถูกหรือผิด ไม่มีความสมบูรณ์แบบหรือไม่สมบูรณ์แบบ เพราะงานศิลปะเป็นงานที่ออกมาจากใจ จากความคิดและสมองที่กลั่นกรองออกเป็นสิ่งของที่จับต้องได้ ดังนั้นการให้เด็กทำงานศิลปะเป็นการให้เด็กได้ปลดปล่อยความคิด ความเป็นตัวเองออกมาให้เห็นรูปธรรม ซึ่งหน้าที่ของผู้ใหญ่ที่อยู่รอบข้างจะต้องให้คำชื่นชมในผลงานที่เด็กสร้างสรรค์ออกมาในเชิงบวก เพราะงานศิลปะไม่มีคำว่าถูกหรือผิดอยู่แล้ว ดังนั้นหากต้องการสร้างความมั่นใจให้กับเด็กแล้ว การชื่นชอบในผลงานที่เด็กทำการสร้างสรรค์ออกมาจะเป็นการเพิ่มความมั่นใจให้กับตัวเด็กได้มากขึ้น ห้ามตำหนิหรือติเตียนในผลงานที่เด็กทำออกมา เพราะว่าการตำหนิจะเป็นการทำลายความเชื่อมั่นให้น้อยลง ไม่ใช่การสร้างความเชื่อมั่นให้กับเด็ก และงานศิลปะยังเป็นตัวช่วยให้เด็กเข้าสังคมได้ ด้วยการให้เด็กได้ไปทำกิจกรรมกับเด็กคนอื่น เพื่อให้เด็กที่มีความชื่นชอบในสิ่งเดียวกับ มารวมตัวกันและแบ่งปันความคิดสร้างสรรค์ระหว่างกัน เมื่อผลงานที่ออกมาจากการทำงานร่วมกัน เด็ก ๆ จะได้ทั้งความสนุกสนานและความสุขจากการทำงานร่วมกัน จะเห็นว่าการสร้างความมั่นใจให้กับเด็กนั้นเป็นเรื่องที่ไม่ยาก             การสร้างความมั่นใจให้กับเด็กควรเริ่มตั้งแต่วัยเยาว์ เพราะเด็กที่มีความมั่นใจในทางที่ถูกแล้ว เมื่อโตเป็นผู้ใหญ่จะมีภูมิต้านทานต่อปัญหาไม่ว่าจะหนักมากแค่ไหน เค้าก็จะสามารถแก้ไขปัญหาได้อย่างชาญฉลาดและเหมาะสม ไม่วิ่งหนี้ปัญหา แต่กล้าที่จะเผชิญหน้าอย่างเข้มแข็ง การสอนให้เด็กมีความมั่นใจไม่ใช้การสอนให้เด็กก้าวร้าว เพราะความมั่นใจที่สร้างขึ้นจากงานศิลปะจะทำให้เด็กกล้าคิดกล้าแสดงออกอย่างมีเหตุผลและสุภาพเรียบร้อย

ปัจจุบันนี้พบว่าคนไทยจำนวนมากมีอาการสมาธิสั้นเกิดขึ้น โดยเฉพาะในเด็กที่อยู่ในวัยเรียน ซึ่งอาการสมาธิสั้นที่เกิดขึ้น เนื่องจากการเลี้ยงดูที่ขาดความใส่ใจและการเทคโนโลยีที่ทำให้เด็กไม่ต้องสนอง อย่างโทรทัศน์หรือมือถือเข้ามาช่วยเด็กหยุดนิ่ง ซึ่งการที่เด็กหยุดนิ่งจะทำให้คนเลี้ยงเหนื่อยน้อยลงและมีเวลาในการทำสิ่งอื่นมากขึ้น แต่ว่าการทำเช่นนั้นจะทำให้เด็กมีอาการสมาธิสั้นไม่สามารถจดจ่อกับสิ่งที่ทำ มีอารมณ์แปรปรวน มีความก้าวร้าว รอคอยไม่เป็น เอาแต่ใจ ซึ่งอาการในเด็กแต่ละคนจะมีลักษณะที่ต่างกัน ซึ่งเมื่อโตขึ้นไปเด็กจะเข้าสังคมได้ยาก เนื่องจากไม่สามารถปรับตัวเข้ากับคนอื่นในสังคม เกิดความแปลกแยก จึงนับว่าอาการสมาธิสั้นเป็นอาการที่ส่งผลเสียต่อเด็กมาก วันนี้เราจึงมีวิธีที่ช่วยลดอาการสมาธิสั้นด้วยงานศิลปะ             งานศิลปะเป็นสิ่งที่สามารถทำได้ทุกเพศทุกวัยไม่เว้นแม้แต่เด็ก ดังนั้นหากเด็กมีอาการสมาธิสั้นเกิดขึ้นสามารถลดอาการสมาธิสั้นที่เป็นอยู่ให้น้อยลงและหายได้ในที่สุด ด้วยการให้เด็กทำงานศิลปะด้วย การวาดภาพ การระบายสี งานประดิษฐ์ของเล่นต่าง ๆ การที่งานศิลปะสามารถช่วยลดอาการสมาธิสั้นได้ เนื่องจากในขณะที่เด็กทำงานอยู่นั้น เด็กจะมีความจดจ่ออยู่กับสิ่งที่ทำอยู่ มีความพยายามที่จะควบคุมกล้ามเนื้อในการขยับนิ้ว ขยับมือ แขนขาให้มีการเคลื่อนไหวไปตามที่ต้องการ โดยที่ตัวเด็กเองไม่รู้สึกว่าโดนบังคับ เพราะเด็กรู้สึกอยากที่จะทำเองจึงเป็นการกระตุ้นพัฒนาการทางด้านร่างกายร่วมด้วย และในระหว่างที่ทำงานอยู่นั้น เด็กจะมีจินตนาการในการออกแบบภาพว่าต้องเพิ่มเติมหรือระบายสีอะไรจึงจะออกมาได้อย่างใจ ซึ่งในขณะที่เด็กกำลังกิจกรรมอยู่นั้น คุณพ่อคุณแม่สามารถเข้าไปมีส่วนร่วมในกิจกรรมดังกล่าวด้วยจะเป็นการดี เพราะเป็นการสร้างสายสัมพันธ์และเพิ่มเวลาในการเล่นให้มากขึ้น ทำให้เด็กมีสมาธิและความสนใจในสิ่งที่ทอยู่ได้นานขึ้น ซึ่งการทำเช่นนี้จะช่วยลดอาการสมาธิสั้นที่เป็นอยู่ให้น้อยลง และหากทำติดต่อกันเป็นเวลานานอาการสมาธิสั้นที่เป็นอยู่จะหายไปโดยที่ไม่จำเป็นต้องกินยาเพื่อรักษา             อาการสมาธิสั้นถึงแม้ว่าจะเป็นอาการที่สามารถรักษาด้วยการให้ศิลปะหรือดนตรีในการรักษาให้หายได้ในกรณีที่มีอาการไม่มาก หรือหากมีอาการมากก็มียารักษา แต่สิ่งที่ดีที่สุดก็คือ การป้องกันไม่ให้เกิดอาการดังกล่าวกับเด็ก ด้วยการไม่เลี้ยงเด็กด้วยมือถือหรือโทรทัศน์ แต่เลี้ยงด้วยความใส่ใจอย่างแท้จริงจากพ่อและแม่

ปัจจุบันนี้พบว่าคนในสังคมมีความเครียดเพิ่มขึ้นและมีความสุขน้อยลง ทั้ง ๆ ที่ชีวิตความเป็นอยู่ในยุคนี้มีเครื่องอำนวยความสะดวกที่มากขึ้น ทั้งเครื่องใช้ในครัวเรือน พาหนะในการเดินทาง อาหารที่มีความรสชาติ คุณภาพและสีสันที่สวยงามขึ้น แต่ว่าทุกสิ่งทุกอย่างที่กล่าวมานี้ล้วนต้องแลกด้วยเงินที่หามาจากน้ำพักน้ำแรง และทุกวันนี้คนส่วนมากให้ความสนใจกับสิ่งของที่อยู่นอกกาย ภาพลักษณ์ที่ต้องดูดีในสายตาคนอื่น มีความอยากได้อยากมีเหมือนคนอื่น จึงทำให้เกิดความเครียดเมื่อไม่ได้ตามที่ต้องการ ซึ่งความเครียดนี้จะนำมาซึ่งโรคร้ายต่าง ๆ ที่เป็นอันตราถึงชีวิตได้ ดังนั้นการบำบัดความเครียดที่เกิดขึ้นจะช่วยให้สุขภาพจิตแข็งแรง ส่งผลให้สุขภาพกายดีขึ้น ซึ่งวันนี้เรามีช่องทางที่จะช่วยในการบำบัดความเครียดได้ นั่นคือ การทำงานศิลปะ             งานศิลปะเป็นงานที่ต้องลงมือทำด้วยตนเองและงานศิลปะเป็นสิ่งที่สวยงาม งานศิลปะสามารถที่จะบำบัดความเครียดได้ เนื่องจากในขณะที่เราทำงานศิลปะอยู่นั้น จิตใจของเราจะจดจ่ออยู่ที่ตัวงานที่ทำอยู่ ทำให้จิตมีสมาธิไม่ฟุ้งซ่านไปคิดเรื่องที่ทำให้เกิดความเครียด ไม่รู้สึกอิจฉาอยากได้อย่างมีเหมือนที่คนอื่นเขามีกัน การที่จิตใจจดจ่อกับงานศิลปะที่อยู่ตรงหน้า เป็นการดึงจิตกลับเข้ามาสู่บ้านที่แท้จริงของจิต นั่นคือ ภายในตัวของเรา เพราะในขณะที่ทำงานศิลปะจะต้องมีการควบคุมการเคลื่อนไหวของร่างกาย เพื่อทำผลงานที่ออกมาได้ตามใจนึก ซึ่งศิลปะที่ช่วยบำบัดความเครียดจะเป็นอะไรก็ได้ที่ตัวเราชอบและอยากที่จะทำ ทำแล้วรู้สึกสบายใจ โดยที่งานดังกล่าวไม่จำเป็นต้องเป็นงานที่สวยงาม งานที่เป็นที่ยอมรับของผู้อื่น เพราะงานที่ทำออกมาเป็นงานที่ตัวเราอย่างทำ บางครั้งการนั่งขีด ๆ เขียน ๆ หรือระบายสีไปเรื่อย ๆ โดยที่ไม่มีจุดหมายว่าภาพที่ระบายอยู่นั้นจะออกมาเป็นภาพอะไร ก็สามารถช่วยบำบัดความเครียดได้ เนื่องจากในขณะที่ทำการระบายสี เราได้รู้สึกปลอดปล่อย ได้ทำตามใจ ไม่ต้องคิด ไม่ต้องวางแผน ไม่ต้องอยู่ในกฎระเบียบหรือข้อบังคับใดจึงทำให้รู้สึกผ่อนคลายทั้งร่างกายและจิตใจ             ดังนั้นสำหรับท่านที่รู้สึกว่าตนเองมีความเครียดเกิดขึ้น…